فلسفه اخلاق

تاریخ زندگی بشر نشان می‌دهد که «اخلاق»، به عنوان موضوعی اساسی و دغدغه‌ای مهم، همواره در حیات فردی و اجتماعی انسان مطرح بوده است. متون مقدس ادیان و محتوای دعوت پیامبران نیز سرشار از توجه و توصیه به اخلاق بوده و بر اهمیت این موضوع در جوامع دینی دلالت می‌کند؛ تا جایی که پیامبر گرامی اسلام (ص) می‌فرماید: «من از جانب خداوند به رسالت مبعوث شدم، فقط برای آن که خصلت‌های نیکِ اخلاقی را کامل کنم». البته موضوع اخلاق و اهمیت آن، به هیچ وجه اختصاص به جوامع دینی نداشته است. تلاش و کوشش فلاسفه و دانشمندان در طول تاریخ و آثار به جای مانده از آن‌ها، اهمیت مباحث اخلاقی و موضوعات مرتبط با آن را حتی در جوامع غیر دینی به روشنی منعکس می‌کند. رساله مشهور ارسطو با نام «اخلاق نیکوماخوسی»، که همچنان مورد توجه محققان و اندیشمندان عصر حاضر می‌باشد، یکی از مهم‌ترین این آثار به شمار می‌رود.
اما فارغ از اهمیت دانش نظری اخلاق و ضرورت پرداختن عملی به آن، و در کنار سابقه تاریخی بزرگی که تنها به گوشه‌ای از آن اشاره شد؛ پرسش‌های بنیادین و مهمی در خصوص گزاره‌های اخلاقی و موضوعات مرتبط با آن، همواره ذهن بشر را به خود مشغول نموده است. پرسش‌هایی مانند اینکه معیار ارزش‌گذاری در رفتارهای خوب و بد چیست؟ چرا بعضی از رفتارهای انسان، مانند ظلم کردن یا دورغ گفتن، به لحاظ اخلاقی بد؛ و برخی دیگر از رفتارهای او، مانند عدالت ورزیدن یا صداقت، خوب تلقی می‌شود؟ آیا ارزش‌ اخلاقی صرفاً یک امر نسبی بوده و تابع سلایق و توافقات اجتماعی و مانند آن است، یا اینکه از حقیقت و واقعیتی در دورن و ذات خود برخوردار می‌باشد؟ نسبت دین و اخلاق چگونه تبیین می‌شود؟ و پرسش‌های دیگری از این قبیل.
پاسخ به این پرسش‌ها و موضوعات مرتبط با آن را در دانشی به نام «فلسفه اخلاق» می‌توان دنبال نمود. اما آنچه مسلم است این که در عصر جدید، شبهات جدی فراوان و اشکالات گوناگون و تازه‌ای، چه به لحاظ کمی و چه به لحاظ کیفی، بر حجم این پرسش‌ها افزوده است. و این موضوع، ضرورت پرداختن به فلسفه اخلاق را بیش از پیش نشان می‌دهد.
كتاب حاضر به قلم استاد گرامي جناب حجت الاسلام و المسلمين دكتر محمد سربخشي، عضو هيئت علمي مؤسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني (ره)، ضمن آشنا نمودن مخاطب با دانش فلسفه اخلاق ، پرسش‌هاي بنيادين و مهمی در اين حوزه را به بحث و گفتگو گذاشته است. در مورد ويژگي مهم اين اثر مي‌توان به اين نكته اشاره نمود كه نويسنده پيش از تأليف اين كتاب، فلسفه اخلاق را طي ساليان متمادي براي سطوح مختلف علمي، اعم از حوزه و دانشگاه، تدريس نموده است. جامعيت و شمول نسبي مباحث، سير منطقي و منظم در بيان مطالب، قلمی روان و استوار، و اولويت سنجی در انتخاب موضوعات نيز از امتيازات ديگر اين مجموعه ارزشمند محسوب می شود.